23-01-2026- De koers van ASML stijjgt maar door. Van rond de 600 euro in de zomer naar meer dan 1100 euro nu. Hoe lang kan dat nog doorgaan? Wat voor rendement verwachten beleggers die nu nog instappen? Waar ligt het eindpunt? Wanneer gaan beleggers zeggen: nu denk ik dat de koersstijging wel over is en pak ik mijn winst? Of komt dat moment niet? Dénken beleggers nog wel? Zorgen de wereldwijde geautomatiseerde maandelijkse ETF-beleggingen ervoor dat er altijd een flinke vraag is naar beleggingen als die in ASML en blijft dat de koers maar opdrijven?
ETF-goeroes
Het geld wat in ETF's wordt gestoken loopt flink op. Inmiddels is er 14 biljoen (1400 miljard) belegd in Exchange Traded Funds (ETF's), En nu is er dan de mogelijkheid om dat 'automatisch' te laten doen. Je laat iedere maand een bedrag van je rekening afschrijven en beleggen in een vooraf geselecteerd mandje met aandelen. Er wordt dan ook volop reclame voor gemaakt. Mensen als Arend-Jan Kamp van Stockwatch en Hans Oudshoorn van de Saxo-bank raken niet uitgepraat over de zogenaamde voordelen van ETF-beleggen. 'Spreiding' is het nieuwe toverwoord. Beleggen in ETF's betekent dat je goed gespreid bent. Hoe meer gespreid, hoe beter het is volgens deze believers. En hé, uit onderzoek blijkt dat actieve beleggers vaak de index niet weten te verslaan, dus je kunt maar net zo goed een mandje aandelen kopen dat deze index weerspiegelt. En als je nu iedere maand een bedrag stort, hoef je je ook niet druk te maken over op welk moment je eigenlijk moet instappen.
Dom gedoe
Ik heb mijn twijfels over deze vorm van beleggen. De meeste bedrijven die in het mandje van de ETF zitten ken je helemaal niet. Je steekt je zuurverdiende spaarcenten dus in bedrijven die je niet kent en waar je helemaal niets mee hebt. Dat vind ik dom en onverstandig. En je let helemaal niet op de koers. De koers kan door het dak gaan maar jij blijft, net als die miljoenen anderen, braaf geld in het mandje met aandelen stoppen. De koers van ASML meer dan 4000 euro? Wat maakt het uit? Gewoon niet zelf nadenken, maar de bank het werk laten doen en weer 200 euro steken in ASML en soortgelijke aandelen. Het voelt voor mij toch als het geld aan een willekeurige voorbijganger geven en zeggen: 'Doe er maar wat leuks mee'.
Verleiding
Even heb ik op het punt gestaan om in een ETF te stappen: de iShares Euro Dividend ETF. Dat leek me wel wat: solide Europese bedrijven die een goed dividend uitbetalen. Maar toen ging ik verder kijken. Er zitten Nederlandse financials in en Ahold. Maar die heb ik al. En een aantal grote Duitse autobedrijven. Daar wil ik dus absoluut niet inzitten op dit moment. Die worden weggeblazen door de Chinese concurrentie. En Signify zit er in. Ik weet het niet: alles wat naar Philips riekt is voor mij verdacht. Randstad uitzendbureau dan. Hmm. Een van de grootste bleeders op het Damrak. En nog een aantal bedrijven die ik niet ken.
En ik dacht uiteindelijk: Waarom niet gewoon de aandelen selecteren uit dit mandje die je wel ziet zitten? Axa en Allianz lijken me mooie aandelen. En een paar grote Europese energiebedrijven is denk ik een waardevolle toevoeging aan mijn portefeuille. Ofwel: ik doe het zelf wel.
Dood in de pot
"Ja maar", zegt Hans Oudshoorn dan. "Mensen zeggen vaak dat ze goed gespreid zitten, maar als ik dan hun porfefeuille zie, dan zitten ze toch vooral in verzekeraars en wat industrie. Dat noem ik niet gespreid zijn". Nee, beste Hans, dat is inderdaad niet gespreid. Maar de fout die je maakt is dat niemand die in alleen verzekeraars en industriële bedrijven zit, zegt dat ie goed gespreid zit. Dat verzin je zelf. Punt is dat deze mensen helemaal niet gespreid willen zitten.
Persoonlijk wil ik bijvoorbeeld even helemaal niet in de chemie zitten en ook niet in de Duitse autobouwers. En gezien de hoogte van de koersen, laat ik ook even de AI-gerelateerde bedrijven aan me voorbij gaan. ASML is een fantastisch bedrijf maar nu even niet.
Spreiden klinkt goed maar het is de dood in de pot. De koerswinsten van goed-presterende bedrijven worden teniet gedaan door de verliezen van alle losers die er in zitten. Zo kun je het ook bekijken. Het is voor mensen die geen risico willen nemen, waar we er veel van hebben tegenwoordig.
The only way is up
Maar ondertussen dendert de ETF-trein door, ongeacht wat ik er van vind. Elke maand weer: miljarden worden er automatisch in de vooraf geselecteerde mandjes gestopt. En sommige aandelen zitten in meer mandjes dan andere en sommige mandjes zijn populairder dan andere mandjes. Een bedrijf als ASML zit waarschijnlijk al in behoorlijk wat (Amerikaanse) techmandjes. Dus hoewel er geen miljarden naar een AEX-tracker vloeien, vloeien er inmiddels waarschijnlijk wel miljarden naar mandjes met AI-gerelateerde bedrijven, zoals onze drie chippers. Met als gevolg dat er een stevige bodem onder de koers ligt, oftewel: er is steeds een bepaalde vraag naar het aandeel terwijl het aanbod beperkt is. Veel bestaande aandeelhouders blijven lekker zitten, want elke keer dat ze met hun ogen knipperen zien ze een flink hogere koers op het koersenbord staan. Dit drijft de koersen van dit soort bedrijven denk ik omhoog. En er komt in prinicpe geen einde aan, want de miljarden naar de ETF's blijven toestromen.
Niet zo intelligente belegger
De belegger die nadenkt investeert om twee redenen in aandelen; hetzij omdat hij een goed dividend verwacht, hetzij omdat hij een koersstijging verwacht. Voor dividend hoef je bij ASML niet aan te kloppen, dus de intelligente belegger moet koerswinsten verwachten om in ASML te stappen.Wat zijn de te verwachten koerswinsten? Hij pakt zijjn rekenmachines en rekenmodel erbij. Hoeveel dividend zal het bedrijf in de toekomst gaan uitbetalen? Hoeveel zal de koers dan kunnen zijn als we uitgaan van een normale koerswinstverhouding van zeg, 15. Als dat de koers is over vijf of tien jaar, wat is dan de 'juiste' koers op dit moment? Is de 'juiste' koers hoger of lager dan de werkelijke koers?
De kans is groot dat de koers van ASML hoger is dan het bedrag wat de intelligente belegger op zijn rekenmachine heeft staan. De intelligente belegger verkoopt zijn aandelen. Maar de EFT-belegger belegt vrolijk door met zijn geautomatiseerde opdrachten en drijft de prijs verder omhoog. De intelligente belegger zit met zijn handen in het haar.
Einde?
Blijft dit altijd maar doorgaan? Er moet toch een keer een einde aan deze vraagexplosie komen, of niet? Wanneer gaat dat gebeuren? Een aantal mogelijkheden:
- Een groot deel van het geld dat naar ETF's gaat, komt waarschijnlijk van rijke pensionado's. Dat geld zal een keer volledig belegd zijn.
- Als deze mensen overlijden zal het geld naar de volgende generaties gaan. Mogelijk dat die generaties wat minder sparen en beleggen en het geld wat meer laten rollen.
- Mogelijk dat mensen in het algemeen weer wat minder gaan sparen en beleggen in de nabije toekomst en weer wat meer gaan uitgeven nu het zo goed gaat op de beurs en ze zich rijker voelen.
- Een stevige economische crisis zou ervoor kunnen zorgen dat de geldplas die nu ronddobbert op de wereld op zoek naar een bestemming, opdroogt. Als in: de Europese autobedrijven en allerlei toeleveranciers gaan failliet, van de plannen om flink te gaan investeren in defensie komt niet veel terecht en in allerlei sectoren nemen robots en AI-programma's de plaats van mensen in. Masale werkloosheid is het gevolg waardoor mensen weer ouderwets op de centjes moeten gaan letten. Niet erg waarschijnlijk als je het mij vraagt.
Boventoon
Een andere optie is dat er zodanige gebeurtenissen plaatsvinden dat de rationale belegger toch weer (even) de boventoon gaat voeren. De reactie van het deel van de beleggers dat actief belegt, is dan zo heftig dat de koers wel moet reageren. Gedacht kan worden aan een oorlog. Lokale oorlogen doen er niet zoveel meer toe. Zelfs de intelligente beleggers ziet hierin geen reden meer om zijn stukken van de hand te doen. Maar een grote derde wereldoorlog wellicht wel.
Een andere optie is de zoveelste financiële crisis. Met de toenemende blootstelling van 'normale bedrijven' aan het wel en wee van de Bitcoin, is de kiem hiervoor al weer gelegd. Ook de financiën rond AI-investeringen lenen zich voor een financiële crisis.
Mogelijk dat de AI-bubbel uiteenspat. Op dat moment zou de verkoopgolf van beleggers die nadenken weer een grotere invloed kunnen hebben op de beurs dan alle schaapjes die braaf hun geld in de overgewaardeerde aandelen blijven steken. Dan zouden de koersen van bedrijven als ASML kunnen instorten. Mogelijk dat ETF-beleggers dan toch wat gaan schuiven in de opdrachten die ze aan de bank geven: 'doe maar wat minder in de chippers en wat meer in goede oude waarde-aandelen'.
Ongein
Dat laatste is natuurlijk niet onrealistisch. Vraag is wat de trigger wordt om de AI-zeepbel te laten barsten. De cijfers van ASML waar het bedrijf volgende week mee komt? Of iets anders. Nvidia dat bekend gaat maken dat de stijging in de verkoop van zijn chips wat minder is dan verwacht? Het omvallen van Open AI of Oracle omdat er wel heel veel kosten worden gemaakt maar er nog nauwelijks inkomsten tegenover staan. Of wellicht het moment dat beleggers zich er van bewust worden dat iedereen een godsgruwelijke hekel heeft aan al die chatbots en robotstemmen waarmee ze geconfronteerd worden als ze de grote bedrijven bellen en dat AI eigenlijk helemaal niet zo veel toevoegt voor de gemiddelde consument, die al helemaal niet bereid is om te gaan betalen voor al die ongein.
Dom=slim
Maar er kan ook gewoon niets van dit alles gebeuren. De koers van ASML blijft dan gewoon lekker doorstijgen. En de domme belegger blijkt dan toch uiteindelijk de slimme belegger te zijn.
Jurgen Sweegers