27-12-2025 - Veel mensen verwachten een flink dalende olieprijs voor het komende jaar. Het Internationaal Energie Agentschap (IEA) denkt dat er in 2026 een overschot zal zijn van 3,7 miljoen vaten per dag. Een oliehandelaar had het over het ontstaan van een 'superglut' aan olie volgend jaar. En recentelijk voegde zelfs een Shell-topman zich in het rijtje van olieprijs-beren (zij die verwachten dat de olieprijs gaat dalen). Zal de olieprijs inderdaad gaan dalen? Wat als de economie flink gaat aantrekken; zal de olieprijs dan niet juist gaan stijgen?
Vredesduif
De ontwikkelingen in de olieprijs zullen vooral afhangen van twee factoren: de economische ontwikkeling en de vraag of Trump erin slaagt om vrede in de Oekraïne tot stand te brengen. Als hij daarin slaagt dan zal dat de olieprijs flink dalen, zo is de verwachting. Rusland kan dan immers zijn olie weer rijkelijk laten vloeien. Het schijnt dat er veel Russiche olie is opgeslagen in tankers die op zee rond dobberen. De eigenaren kunnen het niet kwijt vanwege de door het Westen ingestelde sancties tegen Rusland. Een eventuele vrede zou dus tot veel extra aanbod leiden en daarmee tot een daling in de prijs. De prijs van olie en vooral die van gas lijkt recentelijk al voorgesorteerd te hebben op zo'n vredesbestand. De prijs van gas is in jaren niet zo laag geweest.
Weerzin tegen Rusland
Maar toch, er zijn ook kanttekeningen te maken bij deze 'tekstboek-analyse'. Mogelijk dat de andere olieproducerende landen in Opecc-verband de productie omlaag gaan brengen om de olieprijs te stutten. En vraag is ook of de oorlog in de Oekraïne echt een grote invloed heeft op het totale aanbod van olie. Rusland lijkt goed in staat te zijn om de olie kwijt te kunnen ondanks de sancties. China en India zijn gretige afnemers. Vraag is ook of de Westerse sancties meteen zullen stoppen als de oorlog stopt. De Europese landen zullen daarvoor niet veel voelen en zullen in ieder geval niet snel weer Russische ollie en gas gaan afnemen. De weerzin tegen Rusland is in Europa nog zo groot dat het tientallen jaren zal duren voor de relaties weer een beetje genormaliseerd zijn.
Onzekere Chinezen
Dan is er de economische ontwikkeling. Hoe gaat het nu eigenlijk met de economie en hoe zal het gaan in 2026? Een sterk aantrekkende economie leidt tot meer vraag naar olie en daarmee tot een hogere olieprijs. De signalen van de afgelopen maanden over het wel en wee van de eocnomie zijn echter difuus. De economie van de Verenigde Staten lijkt aan te trekken, ondanks het wispelturige en abjecte gedrag van de president aldaar. Afgelopen week werd bekend dat de economie in het derde kwartaal met een stevige 4,2% is gegroeid ten opzichte van het derde kwartaal vorig jaar. China laat het tegenovergestelde beeld zien; de economie van dat land ligt nog op zijn gat. Chinezen zijn voorzichtig en spenderen niet veel, met name vanwege de vastgoedcrisis. Veel Chinezen zijn de dupe geworden van de daling in de huizenprijzen.
Einde renteverlagingen
Het beeld van Europa is minder eenduidig. De ECB heeft recentelijk de groei-projecties voor volgend jaar verhoogd en een bestuurslid van de ECB heeft laten weten dat verdere rente-verlagingen er de komende tijd niet inzitten. Dit duidt op een aantrekkende economie. De ECB vindt het niet langer nodig om de economie aan te zwengelen middels rente-verlagingen.
Verder verwachten analisten dat de Europese industrie, die lange tijd in de lappenmand heeft gelegen, weer op gaat veren in 2026. Bloomberg verwachte een stevige winstgroei van bijna 13% voor de industrie volgend jaar, zo meldde FD recentelijk. Dit is deels het gevolg van investeringen door overheden in defensie en infrastructuur, zoals die afgelopen jaar zijn aangekondigd. Vooral Duitsland is heel wat van plan. Maar ook anderszins lijkt de industrie de weg omhoog weer te gaan vinden.
Toch zijn de laatste inkoopmanagers-cijfers van juist Duitsland niet erg bemoedigend. Frankrijk kampt nog steeds met een begrotingscrisis. Landen als Nederland, Zweden en Groot-Brittannië lijken wel de weg omhoog te hebben gevonden.
Grauwe sluier
De Europese economie zal naar verwachting een geweldige stimulans krijgen als Rusland en Oekraïne eindelijk de wapens gaan neerleggen. Die oorlog hangt toch al jarenlang als een grauwe sluier over het Europese continent met als gevolg een onzekere en terughoudende Europese consument. Kunnen we in Europa dan eindelijk de teugels weer eens laten vieren? En de herstelwerkzaamheden in Oekraïne zullen voor een boost van jewelste zorgen. De wens om een sterke Europese defensie-industrie op te gaan bouwen zal blijven bestaan want de terugtrekkende beweging van de Verenigde Staten lijkt blijvend te zijn. Wat dat betreft lijkt de recente terugval van de koersen van defensie-aandelen als gevolg van de vredesbesprekingen onterecht.
Superglutje
Al met al mag verwacht worden dat de vraag naar olie en olie-producten zal stijgen het komende jaar. Het aanbod zal waarschijnlijk ook stijgen. Niet alleen lijkt het er op dat Oekraïne en Rusland hun wapens zullen gaan neerleggen; er komt ook olie uit nieuwe velden beschikbaar, onder andere in Brazilië en Guyana. Mogelijk dat die twee ontwikkelingen elkaar min of meer in evenwicht houden, waardoor er per saldo niet zo veel verandert in de prijs. De vraag- en aanbodcurve verschuiven beide naar rechts. De verhalen over een superglut en een overaanbod van olie lijken derhalve schromelijk overdreven.
Wantrouwen
Al die berichten over supergluts en overaanbod maken me daarom wantrouwig. Waarom waarschuwt ineens iedereen voor een overaanbod van olie? Zit er iets achter? Weet het IEA wel waarover het spreekt? Ze zeggen dat het aanbod per dag 3,7 miljoen vaten hoger is dan de vraag. Dat is een simplistische voorstelling van zaken. Want als er echt teveel aanbod is zal de prijs dalen, met als gevolg minder aanbod en meer vraag. Dat is het mooie van het marktmechanisme: vraag en aanbod zijn uiteindelijk altijd precies gelijk aan elkaar.
Uit mijn tijd als journalist bij de nieuwsdienst Energeia, toen ik iedere dag een artikeltje schreef over de ontwikkelinngen in de olie- en gasprijzen, weet ik dat aan de voorspellingen van het IEA weinig waarde moet worden gehecht. Ze extrapoleren vooral. De vraag naar olie is zwak geweest in de afgelopen jaren, dus dan zal die dat het komende jaar ook wel zijn. Zoiets.
En een Shell-manager die waarschuwt voor dalende prijzen? Mogelijk moet die de handen op elkaar krijgen voor interne hervormingen.
Blijven zitten
Kortom, ik zie nog niet veel reden om mijn aandelen Shell en Total Energies van de hand te doen. Het meest waarschijnlijke scenario is wat mij betreft; een dalende olieprijs in de eerste maanden van het jaar als een soort uitvloeisel van alle media-berichten dat er een overaanbod aan zit te komen, en daarna, als de wereldwijde economie gaat aantrekken een weer stijgende olieprijs.
Jurgen Sweegers